Page 32-33

November 21-25

English in Mind page 32, 33

English Families
Write a paragraph about your family.

My family is really big. Is consists of 9 memberes – my brother, mom, father, grandmother, grandfather and other family members. We don’t have any tradition in our family. We celebrate Christmas and other important holidays like any family in our country. I love my family very much.
ClassworkBeliever, song for media-friday
Homework-Learn the song by heart

<<Իմ շնորհը>>

22.11.22

Վահան Տերյան
Աշուն է

Աշուն է. օրերը ցրտում են…
Գիշերը սուզվում է միգում.
Այնքան քնքշություն կա սրտում իմ,
Այնքան մեղմություն իմ հոգում։
Այնքա՜ն տխրություն, և անուշ է,
Անուշ է ցավն այս հետին.—
Բոլորը երազ է և հուշ է,
Ոսկի է — թափվում է գետին…

Բանաստեղծության մեջ գտիր փոխաբերական իմաստով արտահայտված մտքերը։

Գիշերը սուզվում է միգում

Այնքան քնքշություն կա սրտում իմ

Այնքան մեղմություն իմ հոգում

Անուշ է ցավն այս հետին, Ոսկի է — թափվում է գետին:

Գտիր հոմանիշները։

Քնքշություն-մեղմություն,

Լրացնել հետևյալ առածներում բացթողնված բառերըդրանք ընտրելով տրվածներից:
Ծանր, պաղ, լավ, սև, անպտուղ, անուշ, զորավոր, շիտակ, արդար, ոսկե, լավ:

Լեզու կա ծանր է, լեզուն կա` լեղի:
Արդար յուղը ջրի տակ չի մնա:
Սպիտակ փողը լավ է օրվա համար է:
Խելքը ոսկե թագ է, ամեն մարդու գլխին չի լինում:
Անպտուղ ծառին քար գցող չի լինի:
Հեռավոր սուրբը զորավոր կլինի:
Շիտակ քարը իր տեղում կմնա:
Անուշ աղջիկը յոթ տղա արժե:
Սև խոսքը հանաքով կասեն:
Լավ  հնձվորը դաշտում  էլ կհնձի, սարում էլ:
Պաղ ապուր, շան կերակուր:

Հետևյալ առածների մեջ կետերի փոխարեն գրել նշված բառերի  հականիշները:
— աչքով աղջիկ առ, ահելի աչքով`ձի:
Գիտունի հետ քար քաշի, — հետ փլավ մի կեր:
Ծամը երկար, խելքը` —:
Թոկի երկարն է լավ, խոսքի` — :
Գիժը մի քար գցեց ծովը, հազար — չկարողացան հանել:
Խոսքը մեծին, ջուրը` —:
Փորձված թանը — մածունից լավ է:
Սև սիրտ, — ատամ:
հՄինչև — բարակի, բարակի հոգին դուրս կգա:
Թանկից — չկա:

Երիտասադ աչքով աղջիկ առ, ահելի աչքով`ձի:
Գիտունի հետ քար քաշի, անխելքի հետ փլավ մի կեր:
Ծամը երկար, խելքը` կարճ:
Թոկի երկարն է լավ, խոսքի` կարճ :
Գիժը մի քար գցեց ծովը, հազար խելոք չկարողացան հանել:
Խոսքը մեծին, ջուրը` փոքրին:
Փորձված թանը անփորձ մածունից լավ է:
Սև սիրտ, սպիտակ ատամ:
Մինչև հաստի բարակի, բարակի հոգին դուրս կգա:
Թանկից էժան չկա:

Ստեղծագործական աշխատանք

Ընտրիր հետևյալ վերնագրերից մեկը և գրիր շարադրություն` <<Իմ շնորհը>>, <<Իմ երգը>>, <<Իմ ուրախությունը>>, <<Իմ աշխարհը>>։ Ինքդ էլ կարող ես վերնագիր մտածել։ Աշխատանքդ տեղադրիր բլոգում։

<<Իմ շնորհը>>

Իմ տաղանդն է գրել կարճ և մատչելի։ Դա շատերը չգիտեն բայց դա ճշմարիտ բան է։ Շատ անգամ երբ ինձ ասում են մի քանի բարով գրել որևէ բանի մասին ես դա գրում եմ համառոտ և հասկանելի ոնց որ նշել եմ վերևը։ Դա շատ օգտակար տաղանդ է և այն ինձ կօգնի իմ կյանքում։

ՀԻՆ ՓՈՔՐ ԱՍԻԱՆ ԵՎ ԱՐևԵԼՅԱՆ ՄԻՋԵՐԿՐԱԿԱՆԻ ԵՐԿՐՆԵՐԸ

• Գրե՛ք փոքրիկ պատում Խեթական պետության մասին` ներկայացնելով կարևոր փաստերը։

Խեթերը ստեղծեցին փոքր պետություներ որոնք աշխույժ առևտրի մեջ էին միջագետքի հետ։ Իրենց ստեղծած փոքրիկ պետությունների մեջը սկսվեց պատերազմ և հաղթեց Լաբարնա թագավորը։ XIV -XIII դարերում հասան իրենց հզորության գագաթնակետին։ Նվաճեցին Միտանին և հասան Եգիպտոս։
• Ե՞րբ և որտե՞ղ է կազմավորվել Միտաննի պետությունը։

XIV-XIII փոքր Ասիայի մոտակայքում։
• Պատմե՛ք Փյունիկյան քաղաքների մասին։

Փյունիկյան քաղաքներից իրենց հզորությամբ աչքի են ընկնում

Բիբլոսը, Սիդոն և Տյուրոսը։

16.11.22 աշխատանք

16.11.22

Ստրադիի փոքրիկ գրադարանը

Ես հյուրընկալվել էի Ստրադիին, ով ապրում է դպրոցի հարևանությամբ, տեսա նրա գրա դարանը և նախանձեցի նրան: Ստրադին ամենևին էլ հարուստ չի և չի կարող շատ գրքեր գնել, սակայն մեծ հոգատարությամբ պահպանում է դպրոցական իր բոլոր գրքերը և նաև այն գրքերը, որոնք նվիրում են ծնողները: Իսկ երբ Ստրադիին գումար են տալիս, կուտակում է և հետո ծախսում գրքերի վրա: Այդ կերպ նա արդեն հավաքել է մի փոքրիկ գրադարան, և երբ հայրը նկատել է տղայի այդ նախասիրությունը, նրա համար գնել է  ընկույզի ծառից պատրաստված, կանաչ վարագույրներով հրաշալի գրապահարան և գրեթե բոլոր գրքերը տվել է տարբեր գույներով կազմելու` ըստ տղայի նախընտրության:

Եվ ահա այսօր Ստրադին քաշեց պարանից, և կանաչ վարագույրը բացվեց. ես տեսա երեք շարքով կոկիկ դասավորված գունավոր գրքերը` փայլփլուն, կազմերը` ոսկետառ գլխագրերով: Այստեղ կային և  հեքիաթներ, և ճամփորդությունների մասին գրքեր, և  բանաստեղծություններ, և պարզապես պատկերազարդ գրքեր: Ստրադին դրանք շարել էր ըստ գույների: Սպիտակ հատորյակները դրել էր կարմիրների կողքին, դեղինները` սևերի, կապույտները` սպիտակների` այնպես, որ դրանք հեռվից երևում էին և շատ գեղեցիկ տեսք ունեին: Իսկ հետո Ստրադին դրանք վերադասավորելով զվարճանում է: Նա իր համար տեղեկատու է պատրաստել, կարծես իսկական գրադարանավար լիներ և անընդհատ պտտվում է գրքերի շուրջ, մաքրում դրանց փոշին, թերթում, ուսումնասիրում կազմերը:  Պետք էր տեսնել, թե ինչպիսի զգուշությամբ էր նա բացում գրքերն իր հաստ ու կարճլիկ մատներով, փչելով էջերի վրա, որոնք հաճախ դեռ լրիվ նոր էին:
Իսկ իմ բոլոր գրքերը մաշված են:
Երբ Ստրադիին հաջողվում է նոր գիրք գնել, դա նրա համար իսկական տոն է դառնում:  Նա շոյում է գիրքը, դնում է իր տեղը և կրկին ձեռքն է առնում` զննելով ամեն կողմից և խնամքով  թաքցնում է, ինչպես մի թանկարժեք գանձ:

Ամբողջ մեկ ժամվա ընթացքում  նա ինձ ուրիշ ոչ մի բան ցույց չտվեց: Նույնիսկ աչքերն են ցավում շատ կարդալուց: Երբ ես նրա մոտ էի, սենյակ մտավ Ստրադիի հայրը, ով նույնպես գեր ու ամրակազմ է, նաև` մեծ գլխով: Նա երկու անգամ թմփթմփացրեց տղայի կզակին և ասաց ինձ իր կոպիտ ձայնով.
—  Դե, ինչ կասես այս հաստագլուխ տղայի մասին:
Իսկ Ստրադին, ինչպես մի մեծ հավատարիմ շուն, կկոցում էր աչքերը հոր կոպիտ փաղաքշանքներից: Չգիտեմ ինչու` ես չէի համարձակվում հիմարություններ անել նրա ներկայությամբ, և ինձ համար տարօրինակ էր, որ Ստրադին ընդամենը մեկ տարով է մեծ ինձնից: Իսկ բաժանվելիս, երբ նա իր սովորական խոժոռ դեմքով ասաց` ցտեսություն, ես քիչ մնաց պատասխանեի. <<Մնաք բարով, սինյոր>>:
Երբ տուն վերադարձա, հայրիկիս ասացի.
—  Չեմ հասկանում, Ստրադին ոչ որևէ հատուկ տաղանդ ունի, ոչ բարեկիրթ վարվելաձև և համարյա ծիծաղելի տեսք ունի, այդուհանդերձ ես ինձ ցածր եմ զգում նրանից:
—  Դա այն պատճառով է, —  ասաց հայրս, —  որ նա հաստատակամ տղա է:
— Միասին անցկացրած այդ մեկ ժամվա ընթացքում, —  շարունակեցի ես, —  նա հիսուն բառ էլ չասաց, ցույց չտվեց ոչ մի խաղալիք, ոչ մի անգամ չծիծաղեց, բայց այդ ամենով հանդերձ` ինձ նրա հետ հետաքրքիր էր:
— Որովհետև դու հարգում ես նրան, —  պատասխանեց հայրս:

Պատկերացրու , որ ինքդ ունես գրադարան,ներկայացրու՝

ա) ինչպիսի՞ն կլինի այն։

Իմ գրադարանը կլինի Ստրադի գրադարանի նման՝ դասավորված ըստ գույնի, այբբենական կարգի։

բ) ո՞ր գրքերը կզարդարեն քո գրադարանը(նշիր տասը գիրք)։

Իմ գրադարանում կլինեն Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից՝

Անխելք մարդը

Ծիտը

Խոսող ձուկը

Խելոքն ու հիմարը

Պոչատ աղվես

Անհաղթ աքլորը

Բարեկենդանը

Անբան Հուռին

Քաջ Նազարը

Կիկոսի մահը

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

 Որ հատուցանէ չար փոխանակ բարւոյ, չար ի տանէ նորա մի պակասեսցէ։

(Աոակք  ԺԷ, 13)   

որ                                 — ով, ով որ

հատուցանէ              — հատուցում է, տալիս է

փոխանակ բարւոյ    — բարու փոխարեն

ի տանէ նորա            — նրա տանից

մի պակասեսցէ         — չպակասի, չի պակասի, չպիտի պակասի. չի պակասելու

Ով տալիս է չար ի պատասխան բարի գործի, նրա տանից չարը չի պակասի։

Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշներից ամենահարմարը: 

 Ջուրը շատ (սառն, ցուրտ, պաղ) էր, ճիշտ օրվա նման: 

 Ջուրը շատ սառն էր, ճիշտ օրվա նման: 

…. (սիրտը շուռ եկած, տակն ու վրա եղած, ալեկոծված, հուզված, վրդովված) ծովը ծեծում էր ափերը: 

Սիրտը ալեկոծված ծովը ծեծում էր ափերը: 

Ինչո՞ւ ես այդպես … (աներեր, հաստատուն, անսասան, անշարժ, անդրդվելի, անխախտ) նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման:

Ինչո՞ւ ես այդպես անշարժ նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման:  

Մարդն այնպես … (շուտափույթ, արագ, շուտ, հապճեպ) էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր: 

Մարդն այնպես արագ էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր: 

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո … (համարձակվեց, սիրտ առավ, խիզախեց, հանդգնեց) ու մոտ եկավ: 

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո սիրտ առավ ու մոտ եկավ: 

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար … (շինեց, կառուցեց, կերտեց), որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար կառուցեց որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով։

17.11.22 աշխատանք

17.11.22

Հարգիր ուսուցչիդ

Ես համոզված եմ, որ քո ընկեր Ստրադին երբեք չէր դժգոհի իր ուսուցչից: Իսկ դու վրդովված ասում ես. <<Ուսուցիչը զայրացած էր, վատ տրամադրություն ուներ>>: Մտածիր այն մասին, թե որքան հաճախ ես դու ինքդ բարկացած պատասխանում՝ այն էլ հորդ ու մորդ, որոնց հանդեպ քո ցանկացած կոպիտ խոսքը՝ հանցագործություն է: Իսկ չէ որ քո ուսուցիչը բարկանալու շատ ավելի պատճառներ ունի: Հիշիր, քանի տարի է արդեն, որ նա աշխատում է դպրոցում՝  երեխաների հետ և չնայած նրանցից շատերը սիրալիր ու լսող են, բայց միշտ էլ գտնվում են անշնորհակալներ, ովքեր չարաշահում են նրա բարությունն ու չեն հարգում նրա աշխատանքը: Դուք ինքներդ նրան ավելի շատ վշտացնում եք, քան ուրախություն պատճառում:

Եվ մտածել ես արդյոք ինչքան է եղել, երբ ուսուցիչդ, վատառողջ լինելով, ջանքեր է գործադրել, որպեսզի դպրոց գա: Միգուցե նա նյարդայնանում է հենց այն պատճառով, որ իրեն վատ է զգում: Եվ դուք, չնկատելով նրա վատ ինքնազգացողությունը, չարաշահում եք նրա վիճակն, ու դրանից նա ավելի է վատանում:

Հարգիր և սիրիր ուսուցչիդ, տղաս: Սիրիր նրան, քանի որ նրան սիրում և հարգում է քո հայրը. սիրիր նրան, որովհետև նա զարգացնում է քո միտքը, քեզ գիտելիքներ է տալիս, դաստիարակում է: Կգա այն օրը, երբ դու հասուն տղամարդ կդառնաս, իսկ մենք՝ ես և նա, արդեն կհեռանանք այս աշխարհից, և այդ ժամանակ նրա կերպարը կհառնի քո մտքում հորդ կերպարի կողքին: Այդ ժամանակ նրա վեհ դեմքին դու կտեսնես վշտի և հոգնածության արտահայտությունը, որն այժմ չես նկատում: Սիրիր քո ուսուցչին. նա պատկանում է տարրական դասարանների հիսուն հազար ուսուցիչների  հսկայական ընտանիքին, ովքեր ցրված են ողջ Իտալիայով: Նրանք կրթում ու դաստիարակում են միլիոնավոր քո հասակակիցներին: Ուսուցիչները ձգտում են բարձրագույն նպատակի. դարձնել մեր երկրի ապագա քաղաքացիներին ավելի լավը, քան ներկայիս բնակչությունն է: Ինձ ուրախություն չի պատճառի քո սերը, եթե դու նմանապես չսիրես բոլոր նրանց, ովքեր բարի են քո հանդեպ և նրանց մեջ առաջին հերթին քո ուսուցչին, ով քեզ համար պետք է առաջին տեղում լինի ծնողներիցդ հետո:

Սիրիր նրան այնպես, ինչպես կսիրեիր իմ եղբորը . սիրիր նրան երբ արդարամիտ է, կամ կարծում ես, որ արդարամիտ չէ, սիրիր, երբ ուրախ է, և էլ ավելի սիրիր, երբ տխուր է: Սիրիր նրան միշտ և հավերժ ու հարգանքով արտասանիր <<ուսուցիչ>> բառը:

Քո հայր

Հարցեր և առաջադրանքներ:

1.Համոզի՞չ էր հոր նամակը

Այո հոր նամակը շատ համոզիչ էր։

2. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար:

Իմ կարծիքով ուսուցիչը պետք է լինի բարի։ Չպիտի գոռա դասարանի վրա ինչ-որ աննշան բաների վրա։ Ուսուցիչը պիտի լինի իր գործի պրոֆեսիոնալը։ Դա շատ կարևոր է ուսուցիչ աշխատելու համար։ Իսկ ամենակարևոր բանը ուսուցիչը պիտի սիրի իր աշխատանքը։ Չլինի այնպես որ գա դասարան զայրացած ուսանողների վրա։
3. Ի՞նչ տվեց քեզ  այս պատմությունը

Ինձ այս պատմությունը սովորեցրեց հարգել և սիրել իմ ուսուցիչներին։

Հարգիր և սիրիր ուսուցչիդ, տղաս: Սիրիր նրան, քանի որ նրան սիրում և հարգում է քո հայրը. սիրիր նրան, որովհետև նա զարգացնում է քո միտքը, քեզ գիտելիքներ է տալիս, դաստիարակում է: Կգա այն օրը, երբ դու հասուն տղամարդ կդառնաս, իսկ մենք՝ ես և նա, արդեն կհեռանանք այս աշխարհից, և այդ ժամանակ նրա կերպարը կհառնի քո մտքում հորդ կերպարի կողքին: Այդ ժամանակ նրա վեհ դեմքին դու կտեսնես վշտի և հոգնածության արտահայտությունը, որն այժմ չես նկատում: Սիրիր քո ուսուցչին. նա պատկանում է տարրական դասարանների հիսուն հազար ուսուցիչների  հսկայական ընտանիքին, ովքեր ցրված են ողջ Իտալիայով: Նրանք կրթում ու դաստիարակում են միլիոնավոր քո հասակակիցներին: Ուսուցիչները ձգտում են բարձրագույն նպատակի. դարձնել մեր երկրի ապագա քաղաքացիներին ավելի լավը, քան ներկայիս բնակչությունն է: Ինձ ուրախություն չի պատճառի քո սերը, եթե դու նմանապես չսիրես բոլոր նրանց, ովքեր բարի են քո հանդեպ և նրանց մեջ առաջին հերթին քո ուսուցչին, ով քեզ համար պետք է առաջին տեղում լինի ծնողներիցդ հետո:

Ի՞նչ ես զգում այս տողերը կարդալիս։

Ես զգում եմ ուսուցիչների հոգնածության և վշտի զգացմունքները։

Ինչպես կշարունակես միտքը։

Սիրիր քո ուսուցիչներին որովհետև իրենք սիրում են քեզ։

Սիրել ու հարգել նրանց, ովքեր բարի են քո նկատմամբ․․․ ։

ա) ինչպե՞ս ես դու սիրում և հարգում,

Նույն կերպ ինչպես իրենք ինձ։

բ) պատմությունը կարդալուց հետո ի՞նչ կփոխես քո բնավորության մեջ ։

Կդառնամ ավելի հանդուրժող և հասկացող ուսուցիչների հանդեպ։

Ընթերցումներ գրաբարից

Նախադասաթյունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

 Գովեսցէ զքեզ ընկերն եւ մի՛ քո բերան, օտարն, եւ մ՛ի քո շրթունք։ (Առակք ԻԷ, 2)

գովեսցէ        — գովի, թող գովի, կգովի, պիտի գովի, գովելու է

զքեզ                — քեզ

եւ մի՛              — և ոչ, ոչ թե

Գովիր քո ընկերոջը այլ ոչ քեզ կամ օտարին։

Տեղադրիր բաց թողնված տառեր։

Օրըստօր-, ան-րևակայելի, ան-ական, աշտ- (նիզակ), առ-րես, առօր-ական, բազմ-րանգ, գրեթ-, երբևից-, երբև-, որևից-, որև-, ինչևից-, ինչև-, երփն-րանգ, -ակ, լայն-կրան, նրբ-րշիկ, չ-ր, վայր-ջք, վեր-լք, Վարդգ-ս, վեր-լք, վեր-րկրյա, ց-րեկ, շք-րթ:

Օրըստօրե, աներևակայելի, անէական, աշտը (նիզակ), առերես, առօրէական, 

բազմերանգ, գրեթե, երբևիցե, երբևէ, որևիցե, որևէ, ինչևիցե, ինչևէ, երփներանգ, էակ, լայնէկրան, 

նրբերշիկ, չէր, վայրէջք, վերելք, Վարդգես, վերելք, վերերկրյա, ցերեկ, շքերթ:

15.11.22 աշխատանք

Առաջադրանքներ 

1. Հոլովել քաղաքաղջիկքույր , տունբառերը: 

Ուղական-քաղաք, աղջիկ, քույր, տուն
Սեռական-քաղաքի, աղջկա, քրոջ, տան
Տրական-քաղաքին, աղջկան, քրոջը, տանը

Հայցական-քաղաքի, աղջկանը, քրոջ, տան
Բացառական-քաղաքից, աղջկանից, քրոջից, տնից

Գործիական-քաղաքով, աղջկանով, քրոջով, տնով
Ներգոյական-քաղաքում, աղջկա մեջ, քրոջ մեջ, տան մեջ

2. Որոշեք, թե որ հոլովով են դրված ձեռքից, փայտով, երկրին, աշխարհում,  գոյականները:  

Ձեռքից-բացառական, փայտով-գործիական, երկրին-տրական, աշխարհում-ներգոյական։

Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

Մանրէսպան, միջօրե, լայնէկրան, երբևիցե, այժմէական, ամենաէական, աներկյուղ, առերևույթ, առէջ, բազկերակ, 

գետեզր, գոմեշ, դողերոցք, ելևէջ, եղերերգ, երբևէ, էլեկտրաեռակցել, ինչևիցե, մանրէ, հնէաբան, մանրէ, նախերե, չեն, չէիր, որևէ, չէինք, ստորերկրյա: 

Գտնել հոմնաիշ բառեր պատմության հետևյալ հատվածում։

Մի քանիսն էլ մոտենում էին, սեղմում ձեռքը և դուրս վազում: Երևում էր, որ բոլորն էլ շատ են սիրում իրեն և սիրով կշարունակեին սովորել նրա ղեկավարությամբ: Ուսուցիչն, առանց գլուխը բարձրացնելու,  պատասխանում էր «ողջո՜ւյն», սեղմելով իրեն պարզած ձեռքերը և ի պատասխան բոլոր ողջույնների` մնում խիստ` նույն ուղիղ կնճիռը ճակատին: Հետո մոտեցավ պատուհանին և ակնդետ նայում էր դիմացի շենքի տանիքին: Թվում էր` նա ոչ թե ուրախանում, այլ տառապում էր այդ ողջ ուշադրությունից: Ապա շրջվեց դեպի մեզ և տևական նայեց յուրաքանչյուրիս: Թելադրելիս քայլում էր նստարանների միջով և տեսնելով մի աշակերտի, որի երեսին կարմրավուն հետքեր կային, դադարեց թելադրել. ձեռքերի մեջ առավ նրա գլուխը և ուշադիր զննեց: Հետո հարցրեց, թե ինչ է պատահել, և ձեռքը դրեց նրա ճակատին, որպեսզի ստուգի`  արդյոք ջերմություն չունի՞: Այդ պահին թիկունքում  աշակերտներից մեկը կանգնեց նստարանին և ծամածռություն արեց: Ուսուցիչը շրջվեց: Չարաճճին անմիջապես նստեց և գլուխը կախեց` սպասելով պատժի: Բայց նա պարզապես ձեռքը դնելով տղայի գլխին` ասաց.
-Այլևս նման բան չանես,- և, վերադառնալով իր գրասեղանի մոտ,  շարունակեց թելադրել: Երբ վերջացրեց, մի քանի ակնթարթ լուռ նայում էր մեզ,  հետո շատ դանդաղ, իր խիստ, բայց բարի ձայնով ասաց.

-Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Վազել-քայլել-մոտենալ

Ասել-թելադրել-պատասխանել

Սիրել-հոգ տանել-համերաշխ

Թելադրել-պահանջել

Զննել-ստուգել

Խիստ-կարգապահ

Քիմիական նյութերի ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա

Պատասխանել հարցերին

  1. Հողի ու ջրի ,թռչունների ու ձկների ,վայրի գազանների պահպանման համար ի՞նչ միջոցներ են ձեռնարկվում:

Շինում են արգելանոցներ, անտառներ, կանաչ պուրակներ։

  1. Որո՞նք են թթվային անձրևների առաջացման պատճառները,և ի՞նչ հետևանքներ կարող են դրանք ունենալ:

Գազի արտանետումների պատճառով առաջանում են թթվային անձրևներ։

  1. Ինչու՞ չի կարելի այրել կենցաղային աղբը:

կենցաղայն աղբի այրելու ժամանակ առաջանում են շատ թունավոր նյութեր դրա համար այն չի կարելի այրել։

14. 11.22

Իտալացի գրող Էդմոնդո Դե Ամիչիսի «Սիրտը» գիրքը համաշխարհային մանկական գրականության հայտնի ստեղծագործություններից է:
Հատվածներ գրքից

Մեր ուսուցիչը

Այսօր ողջ առավոտն անցկացրի դպրոցում, և նոր ուսուցիչն ինձ շատ դուր եկավ: Մինչ աշակերտները հավաքվում էին, նա արդեն նստած էր իր ուսուցչական տեղում, իսկ մեր դասարանի դռների մեջ անընդհատ երևում էին նրա նախկին աշակերտները, որպեսզի ողջունեին իրենց ուսուցչին: Նրանք մտնում էին դասասենյակ և ասում.

— Բա՜րև Ձեզ, սինյոր ուսուցիչ, բա՜րև Ձեզ, սինյոր Պերբոնի:

Մի քանիսն էլ մոտենում էին, սեղմում ձեռքը և դուրս վազում: Երևում էր, որ բոլորն էլ շատ են սիրում իրեն և սիրով կշարունակեին սովորել նրա ղեկավարությամբ: Ուսուցիչն, առանց գլուխը բարձրացնելու,  պատասխանում էր «ողջո՜ւյն», սեղմելով իրեն պարզած ձեռքերը և ի պատասխան բոլոր ողջույնների` մնում խիստ` նույն ուղիղ կնճիռը ճակատին: Հետո մոտեցավ պատուհանին և ակնդետ նայում էր դիմացի շենքի տանիքին: Թվում էր` նա ոչ թե ուրախանում, այլ տառապում էր այդ ողջ ուշադրությունից: Ապա շրջվեց դեպի մեզ և տևական նայեց յուրաքանչյուրիս: Թելադրելիս քայլում էր նստարանների միջով և տեսնելով մի աշակերտի, որի երեսին կարմրավուն հետքեր կային, դադարեց թելադրել. ձեռքերի մեջ առավ նրա գլուխը և ուշադիր զննեց: Հետո հարցրեց, թե ինչ է պատահել, և ձեռքը դրեց նրա ճակատին, որպեսզի ստուգի`  արդյոք ջերմություն չունի՞: Այդ պահին թիկունքում  աշակերտներից մեկը կանգնեց նստարանին և ծամածռություն արեց: Ուսուցիչը շրջվեց: Չարաճճին անմիջապես նստեց և գլուխը կախեց` սպասելով պատժի: Բայց նա պարզապես ձեռքը դնելով տղայի գլխին` ասաց.
-Այլևս նման բան չանես,- և, վերադառնալով իր գրասեղանի մոտ,  շարունակեց թելադրել: Երբ վերջացրեց, մի քանի ակնթարթ լուռ նայում էր մեզ,  հետո շատ դանդաղ, իր խիստ, բայց բարի ձայնով ասաց.

-Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Այդ պահին ներս մտավ պահակը և հայտարարեց, որ դասերն ավարտվեցին: Բոլորս լուռ դուրս եկանք մեր տեղերից: Այն աշակերտը, ով կանգնել էր նստարանին, մոտեցավ ուսուցչին և դողացող ձայնով ասաց.

— Սինյո՜ր ուսուցիչ, ներեցե՜ք ինձ:

Ուսուցիչը համբուրեց նրա ճակատը և ասաց.

— Հանգիստ տուն գնա, տղա՜ս:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

  1. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար:

Նա խիստ ,բայց բարի մարդ էր։ Երբ որևէ մեկը ծամածռություն էր անում այդ աշակերտներից ,նա չէր պատժում այլ ասում որ իրենք էլ այդպիսի բան չկրկնեն։

  1. Ինչպիսի՞ ուսուցիչ դու կլինեիր։

Եթե ես իմ դասարանում տեսնեի որ որևէ մեկը որևէ աշակերտի վիրավորի կամ այդպիսի բան անի ես անմիջապես կուղարկեի տնօրենի մոտ։

3. Մեկնաբանիր այս հատվածը․

Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Դասատուի մայրիկը մահացել էր (երևի ծերությունից) և միակը ում ինքը կարող էր սիրել դա իր դասարանն է։

4. Բառախաղ, բառերի վերադասավորումով կազմիր նոր բառեր։

սրահ-հարս

սնար-սանր

դրամ-մարդ

ագռավ-գավառ

վտակ-կտավ

ծառա-առած

շուն-նուշ

5. Հետևյալ բառից կազմիր նոր բառեր․

Ատամնաբուժական

Ատամնաբան 

Ատամնաբուժառան

Ատամնաբույժ

Ատամնացավ

Կազմիր հինգ նախադասություն՝ օգտագործելով դարձվածքներ։

Իմ համադասարանցու ձեռագիրը ոնց որ ագռավի ճանկեր լինի։

Անծանոթի ձայնը ոնց որ ագռավի կռինչ լինի։

Երբ ես ինչ-որ բան սխալ եմ անում իմ պապիկը ասում է —Վայ քո տունը՜ շինվի։

Երբ ես խոսում եմ հեռախոսով ամեն անգամ ինձ թվում է թե ինչ-որ մեկը ականջ է դնում։

Երբ որևէ մեկը դասատուի հարցին չի պատասխանում դասատուն հարցնում է —Դու բերանդ ջուր ես առել։

Рыцарь.

Была как-то одна деревня. Люди там жили разумеется бедно. Кроме короля и его рыцарей. Ну и как-то в один день охранял рыцарь врота к замку и видит вспышку. Прикрылся рыцарь щитом и ждет. И вдруг все затихло. И слышит рыцарь голос.
-Получилось! Я смог создать машину времени! Так а какой сейчас век?

Смотрит рыцарь а это мужчина с седыми и в белом халате. Когда его заметил этот мужчина он сказал.

-Ой я вас не заметил привет.

Взял в руки мечь рыцарь и говорит

-Стоять вы на територии замка уходите с вашей металической штуковиной или мне придется преминить особые меры.

-Ой я извиняюсь меня наверно не в то место телепортировало я уйду.

Когда уходил мужчина в халате рыцарь сказал

-Стой!

-А?

-Мне так надоело тут просто стоять и следить я хочу приключений. Можно мне с вами?

-Да конечно! Мы пойдем в мой век. У вас щяс какой век?

-Что такое век?

-Ай не важно пойдемте, пойдемте!

Зашли они в будку металическую нажал мужчина в халате на пару кнопок дверь закрылась потом открылась и оказались они в лаборотории.

Посмотрел на это все рыцарь и говорит.

-Где это мы?

-Мы в моей лаборотории!

-А что это такое.

-В лаборотории люди создают новые вещи которые не может представить человечество!

-Тоесть вы кузнец.

-Нет, нет, нет я ученный!

-Ладно. Но а что мы сейчас будем делать?

-Ну мне нужны твои доспехи.

-Что? Я некогда вам их не отдам.

-Я всего на секунду. Я дам вам другую одежду.

Рыцарь поварчал но все таки отдал свои доспехи. Забрал ученный доспехи и пошел их рассматривать. Рыцарь удивился вить одежда которую он насил он некогда не видил а сама одежда была мягкой и приятной. А ученный которой рассмматривл доспехи был поражен доспехи были и вправду очень и очень древнее. Вернулся он и говорит.

-На заберай.

-Нет спасибо эта одежда намного лучше а в доспехах так жарко…

-Ну хорошо продам на металалом.

-Эй не смей мне еще замок защищать!

-О я забыл сказать у меня для тебя другая работа теперь ты не будешь защищать замок а человека. Тоесть меня!

-Ну если только ты мне хорошо будешь платить.

-А как же с открытием машины времени я очень много заработаю. Но нам еще надо тебя научить пользыватся оружием.

-Но я умею пользаватся мечом.

-Нет, нет мы сейчас в 21 веке у нас есть оружие намного сильнее. Но тебе надо еще научится ими пользоватся.

И ученный куда-то ушел. И вернулся с кучей разных пушек и оружия и научил пользоватся рыцаря ими. Потом научил рыцаря пользоватся современными технологиями и т.к. Теперь рыцарь охраняет ученного а ученный заработал очень много денег совершив такое большое открытие. Путешествуют они по разным временным отрывкам с помощью машины времени и жили они так долго и счастливо.

11.11.22 աշխատանք

11.11.22

  1. Դուրս գրիր հոմանիշ բառերը։

Կան սիրո մի քանի տեսակներ. դրանցից մեկը եսասիրական, անազնիվ, ժլատ, ինքնասիրահարված մի զգացմունք է, որն օգտագործում է սերը մեծամտանալու համար: Դա սիրո տգեղ և խեղաթյուրված տեսակն է: Մյուս տեսակն օգնում է ներսումդ եղած ամենալավ բաները դուրս հանել՝ և՛ բարությունը, և՛ ուշադրությունը, և՛ հարգանքը: Դա ոչ միայն հասարակության հանդեպ հարգանքն է, որը դրսևորվում է  պահվածքի ու վարվելակերպի միջոցով, այլև կա ավելի մեծ հարգանք, որը մեկ այլ անձի՝ որպես եզակի և արժեքավոր մեկի ընդունումն է: Առաջին տեսակը հիվանդ, փոքր և թույլ կդարձնի քեզ, իսկ երկրորդը կարող է ուժ, քաջություն և բարություն հաղորդել ու նույնիսկ իմաստնություն, որի մասին նույնիսկ չես իմացել:

Եսասիրական-ինքնասիրված

Պահվածք-վարվելակերպ

Հիվանդ-թույլ

Ոււժ-քաջություն

Ուշադրություն-հարգանք

2.<<Նամականի, Ջոն Սթեյնբեքի նամակը որդուն պատմությունից >> դուրս գրիր քո ամենասիրած հատվածը և հիմանավորիր։

Առաջին տեսակը հիվանդ, փոքր և թույլ կդարձնի քեզ, իսկ երկրորդը կարող է ուժ, քաջություն և բարություն հաղորդել ու նույնիսկ իմաստնություն, որի մասին նույնիսկ չես իմացել:

3. <<Կան սիրո մի քանի տեսակներ. դրանցից մեկը եսասիրական, անազնիվ, ժլատ, ինքնասիրահարված մի զգացմունք է, որն օգտագործում է սերը մեծամտանալու համար: Դա սիրո տգեղ և խեղաթյուրված տեսակն է:>>

Ի՞նչ ես հասկանում այս տողերը կարդալիս,մեկնաբանիր ինքնդ։

Կա սիրո տեսակ որտեղ մարդու ուշադրության կենտրում է հենց իր անձն է և ավելի շատ հոգ է տանում իր անձի պահաջների համար քան սիրած մարդու։

3.Քարի մշակման վար․․ետությունը մի․․․նադարյան Հայաստանում առավել հարուստ ձևով է արտահայտվել խաչ․․․արերի ար․․․եստում։ Պահպանելով կանոնի վերա․․․ված կառուցվա․․․քը՝ խա․․․քարերի հար․․․արանքի մեջ, տասնմեկերորդ դարից սկսած, գերիշ․․․ող են դառնում երկրաչափական-գ․․․ային ու բուսական բարդ հյուսվածքավոր զար․․․անախշերը։ Ընդ որում, բեկվող գիծը, ստե․․․ծելով երկրաչափական կոնկրետ պատկեր, չի ընդ․․․ատվում նույնիսկ այն դեպքում, երբ դա․․․արում է ուղղա․․․իգ լինելուց և ներ․․․ակվում մի այլ երկրաչափական ձևի մեջ (շրջանակ, քառանկյունի)։ Դրանց օրինաչափ հա․․․որդականությունն ու շաղկապվա․․․ությունը, ստե․․․ծելով որոշակի ռիթմ, եզրա․․․ծում են խաչ․․արը։ Գծային հյուսվա․․․քը թվում է անսկի․․․բ-անվերջ, իր շարժման ընթացքի մեջ փոխակերպվում մի ձևի․․․ մյուսը՝ չսահմանագ․․․ելով սկիզբն ու ավար․․ը։ Այս պարագայում զար․․․ապատկերը իր անընդմեջ հյուսվա․․․քի շնոր․․․իվ դառնում է անսա․․․մանության ու հավերժականության գա․․․ափարի արտահայտություն։

3.Քարի մշակման վարվետությունը միջնադարյան Հայաստանում առավել հարուստ ձևով է արտահայտվել

խաչքարերի արվեստում։ Պահպանելով կանոնի վերացված կառուցվածքը՝ խաչքարերի հարդարանքի մեջ, տասնմեկերորդ դարից սկսած, գերիշխող են դառնում երկրաչափական-գծային ու բուսական բարդ հյուսվածքավոր զարդանախշերը։ Ընդ որում, բեկվող գիծը, ստեղծելով երկրաչափական կոնկրետ պատկեր, չի ընդհատվում նույնիսկ այն դեպքում, երբ դա հարում է ուղղաձիգ լինելուց և ներփակվում մի այլ երկրաչափական ձևի մեջ (շրջանակ, քառանկյունի)։ Դրանց օրինաչափ հաղորդականությունն ու

շաղկապվածությունը, ստեղծելով որոշակի ռիթմ, եզրագծում են խաչքարը։ Գծային հյուսվածքը թվում է անսկիզբ-անվերջ, իր շարժման ընթացքի մեջ փոխակերպվում մի ձևից մյուսը՝ չսահմանագրելով սկիզբն ու ավարտը։ Այս պարագայում զարդապատկերը իր անընդմեջ հյուսվածքի շնորհիվ դառնում է անսահմանության ու հավերժականության գաղափարի արտահայտություն։

Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով բաց թողած տառերը (մ-ն, ժ-շ, զ-ս)։

ա) Ա…բաստանել, ը…պանակ, ա…բար, ա…բարիշտ, շա…փուր, զա…բյուղ, ա…բարձիչ, ա…բարտակ, շի…պանզե, ա…բարտավան, ա…բիոն, ա…բոխ, ա…բողջ, ա…պամած, ա…փոփ, ա…ֆիթատրոն, ա…բասիր, բա…բակ, բա…բուկ, թ…բուկ, գա…փռ, դա…բարան, ը…բոստ, ը…բռնել, թ…բլիկ, հա…բավ, ա…բավ, ճա…բար, ճա…փորդ, ճա…ապարհ, չե…պիոն, սիմֆոնիա, սմբակ, սուսամբար, փամփուշտ։ բ) Ապառաժ, պատշգամբ, գույժ, դժխեմ, դշխո, երաշտահավ, խո…ոռ, խոշո…, հու…կու, դր…ել, նաժի․․․տ, օ․․․տել։ գ) Ա․․․տոբուս, գի․․․ս, բ․․․կտել, վազ․․․ուղի, նար․․․իզ, հի․․․նոս, որպե․․․, ֆի․․․կուլտուրա։

Ամբաստանել, ըմպանակ, ամբար, անբարիշտ, շամփուր, զամբյուղ, ամբարձիչ, ամբարտակ, շիմպանզե,

ամբարտավան, ամբիոն, ամբոխ, ամբողջ, ամպամած, ամփոփ, ամֆիթատրոն, անբասիր, բամբակ, բամբուկ,

թմբուկ, գամփռ, դամբարան, ըմբոստ, ըմբռնել, թմբլիկ, համբավ, անբավ, ճամբար, ճամփորդ, ճանապարհ,

չեմպիոն, սիմֆոնիա, սմբակ, սուսամբար, փամփուշտ։ բ) Ապառաժ, պատշգամբ, գույժ, դժխեմ, դշխո, երաշտահավ, խոժոռ, խոշոր, հուժկու, դրժել, նաժիշտ, օժտել։ գ) Ավտոբուս, գիպս, բզկտել, վազքուղի, նարգիզ, հիպնոս, որպես, ֆիզկուլտուրա։